(untitled) (Bolalar milliy tibbiyot markazining axborotnomasi, 2025)
Maqsad. Tibbiy yordam ko’rsatishning turli bosqichlarida tug’ma yurak nuqsonlari bo’lgan yosh bolalarda ultratovush diagnostikasining rolini o’rganish. Materiallar va usullar. O ’ zbekiston Respublikasi tibbiy yordamining mintaqaviy-hududiy xususiyatlari va tashkiliy tuzilmasini hisobga olgan holda 3 darajadan iborat diagno - stik bosqichlar aniqlandi: tuman, viloyat va respublika. Ma’lumotni vizual ravishda taqdim etish uchun J. I. Hoffman [4] tasnifi bo’yicha o’rtacha va engil og’irlikdagi tug’ma yurak nuqsonlari bo’lgan bolalar tadqiqotdan chiqarib tashlandi va og’ir cenotik CHD bo’lgan bolalar asosiy tomir transpozitsiyalari (D-TMS) va o’pka arteriyasi atreziyasidan Fallot tetradasi (la atreziyasidan TF) sifatida tanlandi. Ma’lumki, ushbu turdagi CHD diagnostikasi tibbiy yordamning barcha darajalarida ham mavjud. 2021 va 2022 yillar oralig’ida og’ir yurak nuqsonlarini tuzatish uchun jarrohlik aralashuv maqsadida Milliy bolalar tibbiyot markaziga yotqizilgan tug’ma yurak nuqsonlari (CHD) bo’lgan 46 yosh bolaning tibbiy tarixi o’rganildi. Natijalar. CHD bilan kasallangan bolalarning umumiy namunasidan asosiy tomir transpozitsiyasi (TMS) tashxisi bolalarning 43,5 foizida, la atreziyasi bo’lgan TF tashxisi esa bolalarning 56,5 foizida tasdiqlangan. CHD bilan kasallangan bolalarning umumiy sonidan qizlar 39,1 foizni, o’g’il bolalar esa 60,9 foizni tashkil etdi. TMS bilan kasallangan bolalar orasida qizlar 55%, o’g’il bolalar -45%, TF bilan kasallangan bolalar orasida qizlar 26,9%, o’g’il bolalar -73,1% ni tashkil etdi. Ushbu ma’lumotlar shuni ko’rsatadiki, bizning CHD namunamizda, xususan, atreziya la bo’lgan TF o’g’il bolalarda ko’proq uchraydi, TMS esa qizlarda ko’proq tashxis qilinadi. CHD tashxisining tibbiy yordamning so’nggi bosqichiga muvofiqligi bo’yicha turli tuman bosqichlaridan olingan ma’lumotlarni tahlil qilish shuni ko’rsatdiki, tuman bosqichlarida CHD aniq tashxisi 43,7% hollarda, shu jumladan TMS diagnostik tasodiflari 45,0% hollarda, TF esa atreziya la bilan 42,3% hollarda. CHD tashxisining tibbiy yordamning so’nggi bosqichiga muvofiqligi bo’yicha mintaqaviy bosqichlardan olingan ma’lumotlar shuni ko’rsatdiki, mintaqaviy bosqichlarda 69,6% hollarda CHD aniq tashxisi qo’yilgan, shu jumladan TMS diagnostik tasodiflari 69,2% hollarda, TF esa atreziya la bilan 70,0% hollarda. Oxirgi bosqichning ekokardiyografik diagnostikasi natijalari shuni ko’rsatdiki, 95,6% hollarda CHD aniq tashxisi qo’yilgan, shu jumladan TMS diagnostik tasodiflari 95,0% hollarda va atreziya la bilan TF 96,2% hollarda, bu ma’lumotlar operatsiyadan keyingi tashxislar bilan taqqoslangan. Xulosa. Tibbiy yordamning turli bosqichlarida tashxislardagi tafovutlarni hisobga olgan holda, tug’ma yurak nuqsonlarini ultratovush diagnostikasi bilan shug’ullanadigan kardiologlar va mutaxassislarning bilim darajasini baholash tizimini yaratish kerak, ayniqsa tibbiy yordamning birinchi bosqichida. Kardiologiya va kardiojarrohlik yordami ko ’rsatish imkoniyatiga ega bo’ lgan respublika kardiologiya markazlari yoki muassasalari negizida Real vaqtda ishlaydigan doimiy faoliyat ko ’rsatuvchi maslahat komissiyalari tashkil etilishi zarur va ushbu komissiyalar tibbiy yordam ko’ rsatishning birinchi va ikkinchi bosqichlarida CHD diagnostikasi bo ’ yicha munozarali masalalarni global tarmoqning zamonaviy imkoniyatlaridan foydalangan holda hal qiladilar.