(untitled) (Bolalar milliy tibbiyot markazining axborotnomasi, 2025)
Maqsad. Bolalarda dermo-respirator sindrom (DRS) ko‘p omilli kasallik bo‘lib, u ko‘pincha allergik namoyonlar va qaytalanuvchi nafas yo‘llari kasalliklari bilan bog‘liq. D vitamini tanqisligi ushbu bemorlar populyatsiyasida immun disrеgulyatsiyaga hissa qo‘shuvchi omil sifatida ko‘rilmoqda, biroq pediatriya sohasida uning roli yetarlicha aniqlanmagan.Material va usullar. Ushbu prospektiv tadqiqotga 3–15 yosh oralig‘idagi 151 nafar DRS tashxisi qo‘yilgan bola va yoshi mos 50 nafar sog‘lom nazorat guruhi kiritildi. Antropometrik ko‘rsatkichlar, tana massasi indeksi (BMI), zardobdagi 25(OH)D darajasi, shuningdek tegishli biokimyoviy va gematologik markerlar baholandi. Subguruhlar D vitamini holati, klinik belgilar og‘irligi va xurujlar chastotasiga qarab tahlil qilindi. Statistik tahlilda guruhlararo farqlarni baholash uchun ANOVA va χ² testlari qo‘llandi.Natijalar. D vitamini tanqisligi (<20 ng/ml) DRSli bolalarning 72,2% ida aniqlangan bo‘lsa, nazorat guruhida bu ko‘rsatkich 18%ni tashkil etdi (p<0,001). Og‘ir tanqislikka ega bolalarda BMI yuqori (p<0,05), nafas yo‘llari xurujlari tez-tez (o‘rtacha 5,1 ± 1,3 marta/yil) va dermatologik belgilar ancha yaqqolroq kuzatildi. Korrelatsion tahlil zardobdagi 25(OH)D darajasi bilan ham xurujlar chastotasi (r = –0,56), ham BMI (r = –0,43) o‘rtasida sezilarli teskari bog‘liqlikni ko‘rsatdi. 6 oylik kuzatuv davomida D vitamini qo‘shimchasini berish klinik ko‘rsatkichlarni yaxshiladi va xurujlar chastotasini 38% ga kamaytirdi.Xulosa. D vitamini tanqisligi dermo-respirator sindromli bolalarda juda keng tarqalgan bo‘lib, kasallik og‘irligi va hamroh semirish bilan bevosita bog‘liq. D vitamini holatini muntazam skrining qilish va uni to‘g‘rilash pediatrik DRSni kompleks boshqarish strategiyasining bir qismi sifatida ko‘rib chiqilishi kerak.