(untitled) (Bolalar milliy tibbiyot markazining axborotnomasi, 2025)
Maqsad. Bolalar va yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda sepsis va septik shokda antimikrob terapiyani zamonaviy yondashuvlarini xalqaro qo‘llanmalar tavsiyalari va bolalar populyatsiyasining mikrobiologik xususiyatlarini hisobga olgan holda ko‘rib chiqish. Materiallar va usullar. So‘nggi 10–15 yildagi ilmiy adabiyotlar tizimli tahlil qilindi, jumladan PubMed, eLibrary, Google Scholar va ScienceDirect bazalari, e’tibor asosan pediatrik sepsis, antibiotikoterapiya va intensiv davolashga qaratildi. Alohida diqqat Surviving Sepsis Campaign (2020–2021) tavsiyalariga va yirik ko‘pmarkazli tadqiqotlar natijalariga qaratildi. Natijalar. Bolalarda sepsis etiologik tuzilishi yosh va hamroh kasalliklarga qarab farq qiladi. Asosiy qo‘zg‘atuvchilar grammanfiy va gramijobiy bakteriyalar bo‘lib qolmoqda, rezistent shtammlar ulushi ortib bormoqda. Antimikrob terapiyani erta boshlash (1–3 soat ichida) klinik natijalarni yaxshilashi bilan bog‘liq. Empirik terapiya keng qamrovli bo‘lishi kerak, keyinchalik mikrobiologik ma’lumotlarga asoslanib toraytiriladi. Dozalash va davolash davomiyligini individual tanlash muhim. Xulosa. Gemokultura sepsisni tashxislashning asosiy usuli bo‘lib qoladi, biroq bakteriemiyaning yo‘qligi klinik-laborator mezonlar mavjud bo‘lsa, tashxisni inkor etmaydi. Staphylococcus aureus (MRSA), Streptococcus pneumoniae, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter baumannii va zamburug‘lar kabi patogenlarni aniqlashning bitta ijobiy natijasi sepsisni tasdiqlash uchun yetarli. Septik shok bo‘lgan bolalarda AATni (antibakterial terapiya) tashxis qo‘yilgandan so‘ng 1 soat ichida boshlash maqsad qilinadi. Agar shok belgilari bo‘lmasa, terapiyani boshlashdan oldin 3 soatgacha diagnostika o‘tkazish mumkin. Davolashni davom ettirish, toraytirish yoki to‘xtatish qarori klinik baholash, infeksiya joyi va turi, xavf omillari hamda klinik yaxshilanish darajasiga asoslanishi kerak.